Dijital Geçmişten Kurtulmak Mümkün Mü?
İnternet ortamında yapılan haberler, paylaşılan fotoğraflar veya videolar, yıllar geçse de arama motorlarında karşımıza çıkarak bireylerin itibarını zedeleyebilir. "Unutulma Hakkı", kişinin geçmişte yaşadığı, güncelliğini yitirmiş ve kamu yararı taşımayan olumsuz olayların dijital hafızadan silinmesini, yani bireyin "dijital olarak temiz bir sayfa açmasını" sağlayan temel bir insan hakkıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarıyla literatüre giren bu hak, ülkemizde de Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarıyla kabul görmüştür.
5651 Sayılı Kanun ve Erişim Engelleme
Kişilik hakları ihlal edilen veya özel hayatının gizliliği zedelenen kişiler, 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini veya içeriğin yayından çıkarılmasını talep edebilirler. Süreç şöyle işler: 1. Başvuru: Mağdur, ihlalin gerçekleştiği URL adreslerini belirleyerek Sulh Ceza Hakimliği'ne dilekçe verir. 2. Karar: Hakimlik, en geç 24 saat içinde duruşma yapmaksızın dosya üzerinden karar verir. 3. Uygulama: Karar, Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne (ESB) gönderilir ve 4 saat içinde erişim engellenir.
Arama Motorlarından İsim Sildirme
Bazen haberin kendisi kaldırılmasa bile, kişinin adıyla arama yapıldığında (Google, Yandex vb.) o haberin sonuçlarda çıkmaması sağlanabilir. Buna "indeks silme" denir. Kişinin isminin, alakasız, eskimiş veya rencide edici bir içerikle yan yana gelmesi engellenir. Antalya Bilişim Avukatı olarak yürüttüğümüz süreçlerde; eski ceza davası haberleri, iftira niteliğindeki yorumlar veya müstehcen içerikli şantaj görüntüleri bu yolla temizlenmektedir. Unutulma hakkı mutlak değildir; siyasetçiler veya kamuya mal olmuş kişiler için basın özgürlüğü ve kamu yararı dengesi gözetilir, ancak sıradan vatandaş için koruma çok daha geniştir.