İş Güvencesi ve Feshin Geçersizliği
İş Kanunu, işçiyi işverenin keyfi işten çıkarmalarına karşı korumak amacıyla "İş Güvencesi" hükümlerini getirmiştir. İş güvencesi kapsamındaki bir işçi, geçerli bir sebep (yeterlilik, davranış veya işletme gereklilikleri) gösterilmeden işten çıkarılırsa, Feshin Geçersizliği ve İşe İade Davası açabilir. Bu dava, işçinin işine geri dönmesini veya dönemezse yüklü bir tazminat almasını sağlar.
Dava Açabilmek İçin Gerekli Şartlar
Her işçi işe iade davası açamaz. Kanun şu şartları aramaktadır:
- 30 İşçi Kuralı: İşyerinde (aynı işverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri toplamında) en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır.
- 6 Aylık Kıdem: İşçinin o işyerinde en az 6 aylık kıdemi olmalıdır (Yeraltı işlerinde bu şart aranmaz).
- Belirsiz Süreli Sözleşme: İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
- İşveren Vekili Olmamak: İşletmenin bütününü yöneten veya işçi alma/çıkarma yetkisi olan işveren vekili (Genel Müdür vb.) statüsünde olmamalıdır.
Davanın Sonuçları: Boşta Geçen Süre ve İşe Başlatmama Tazminatı
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçiye işe başvurması için 10 günlük süre tanır. İşçi başvurursa, işveren onu 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır.
- Boşta Geçen Süre Ücreti: İşveren işe başlatsa da başlatmasa da, işçinin çalıştırılmadığı süre için (dava süreci) en çok 4 aylık brüt ücreti ve diğer haklarını (yol, yemek, ikramiye) ödemek zorundadır.
- İşe Başlatmama Tazminatı: Eğer işveren "Ben tazminatını vereyim, işe almayayım" derse veya işçiyi başlatmazsa, mahkemenin belirlediği 4 ile 8 aylık brüt ücret tutarında ek tazminat öder.